Trong bối cảnh thị trường giao vận cạnh tranh khốc liệt, việc hiểu rõ vị thế của các ‘ông lớn’ là vô cùng cấp thiết. Bài viết dưới đây, Starttrain sẽ trình bày một cái nhìn toàn diện thông qua bản phân tích mô hình SWOT DoorDash – nền tảng đang thống trị thị phần tại Hoa Kỳ. Bằng cách mổ xẻ các lợi thế cốt lõi, những hạn chế nội tại cùng các cơ hội và thách thức mới nhất năm 2026, chúng ta sẽ làm rõ lộ trình giúp doanh nghiệp này duy trì vị thế dẫn đầu bền vững.

Tổng quan về công ty DoorDash

Tên chính thức	DoorDash, Inc.
Logo
Ngày thành lập	January 12, 2013
Nhà sáng lập	Tony Xu, Andy Fang, Stanley Tang, and Evan Moore
Lĩnh vực	Dịch vụ giao đồ ăn
Trụ sở chính	San Francisco, California
Website	doordash.com
Thị trường	Úc, Canada, Đức, Nhật Bản, New Zealand, và Hoa Kỳ; cùng với 21 nước khác thông qua Wolt Enterprises Oy
CEO	Tony Xu
Số lượng nhân viên	23,700
Doanh thu	$10.722 tỷ (2024)
Doanh thu ròng	$0.123 tỷ (2024)
Đối thủ cạnh tranh	Uber Eats, Postmates (đã được Uber mua lại), và GrubHub (đã được Just Eat Takeaway mua lại)

DoorDash là một công ty công nghệ được thành lập vào năm 2013 bởi bốn cựu sinh viên Đại học Stanford. Công ty cung cấp dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến, kết nối khách hàng với các nhà hàng và một số nhà bán hàng khác thông qua website và ứng dụng di động của mình. 

Nền tảng này cho phép khách hàng xem nhiều thực đơn khác nhau và đặt hàng trực tiếp trên hệ thống. DoorDash gửi đơn hàng đến các nhà hàng đối tác, sau đó sắp xếp để các tài xế giao hàng của mình, gọi là Dashers, đến lấy món ăn khi đã sẵn sàng và giao đến cho khách.

DoorDash tạo doanh thu chủ yếu bằng cách thu phí hoa hồng từ các nhà hàng cho những đơn được đặt qua nền tảng của mình. Mức phí này thay đổi, nhưng thường dao động từ 15% đến 30% giá trị đơn hàng. Công ty cũng có doanh thu từ phí giao hàng do khách hàng chi trả theo từng lần hoặc theo gói đăng ký hằng tháng, cùng với phụ phí tăng thêm vào những thời điểm cao điểm. Ngoài ra, công ty còn thu thêm từ các chương trình khuyến mại do các đối tác bán hàng triển khai trên nền tảng.

Phân tích SWOT DoorDash

Phân tích chi tiết điểm mạnh trong SWOT DoorDash

Dẫn đầu thị trường, được nhiều người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn

Nguồn: Business of Apps và Bloomberg Second Measure

DoorDash đã vươn lên trở thành công ty dẫn đầu rõ rệt trong lĩnh vực giao đồ ăn trực tuyến tại Hoa Kỳ. Trong 5 năm qua, thị phần doanh số hằng tháng của công ty đã tăng từ 15% vào năm 2018 lên 65% tính đến tháng 3 năm 2023. Con số này gần gấp ba lần đối thủ lớn nhất của họ là Uber Eats, ở mức 22%.

Sự tăng trưởng này chủ yếu đến từ hiệu ứng mạng lưới mạnh mẽ mà công ty đã xây dựng được, bắt đầu từ mức độ trung thành và hài lòng cao của khách hàng. Trong quý 1 năm 2022, trung bình mỗi người dùng chi 334 USD mỗi tháng cho 9 đơn hàng, cao hơn gấp đôi so với mức 134 USD cho 4 đơn hàng vào năm 2018. Điều này khuyến khích nhiều nhà hàng tham gia nền tảng hơn, từ đó thu hút thêm khách hàng mới và giữ chân khách hàng hiện tại.

Sức khỏe thương hiệu mạnh

 DoorDash có hình ảnh thương hiệu tích cực trong mắt người tiêu dùng. Công ty có độ nhận diện thương hiệu cao, được thúc đẩy bởi chiến lược tiếp thị mạnh mẽ, nổi bật với các quan hệ hợp tác cùng những thương hiệu lớn như Hiệp hội Bóng rổ Nhà nghề Mỹ (NBA), TripAdvisor và Roku để mở rộng độ phủ tới khách hàng.

Trong nhiều năm qua, công ty cũng triển khai các chiến dịch tiếp thị đa kênh gắn với giá trị xã hội, trong đó có chiến dịch “Open for Delivery” trong thời kỳ COVID-19 năm 2020. Chiến dịch này khuyến khích khách hàng hỗ trợ các nhà hàng địa phương vượt qua khủng hoảng bằng cách đặt món qua dịch vụ giao hàng.

Hình ảnh thương hiệu của DoorDash cũng được hưởng lợi lớn từ chiến dịch tiếp thị xã hội mang tên Project Dash. Dự án này được thành lập vào năm 2018, phối hợp với hệ thống MealConnect của Feeding America, với mục tiêu giảm lãng phí thực phẩm và hỗ trợ chống đói bằng cách chuyển lượng thực phẩm dư thừa từ các nhà hàng đối tác đến những cộng đồng địa phương đang thiếu an ninh lương thực thông qua mạng lưới giao hàng của công ty. Tính đến năm 2022, dự án này đã giao hơn 60 triệu bữa ăn cho những người cần giúp đỡ tại một số cộng đồng ở Hoa Kỳ và Canada. 

Được tiếp sức nhờ đợt IPO thành công 

Đợt IPO thành công của DoorDash, huy động được 3,4 tỷ USD vào tháng 12 năm 2020,[6] đã mang lại cho công ty nhiều lợi thế cạnh tranh. 

Trước hết, nguồn vốn này giúp công ty có thêm ngân sách để tài trợ cho các sáng kiến tăng trưởng, bao gồm mở rộng hoạt động, nâng cấp danh mục công nghệ, thực hiện các thương vụ mua lại chiến lược và đầu tư vào các chiến dịch tiếp thị nhằm mở rộng độ phủ thị trường. 

Đợt IPO cũng mang lại sự linh hoạt lớn hơn về tài chính cho công ty, giúp công ty dễ dàng tiếp cận thêm nguồn vốn khi cần. Bên cạnh đó, nó còn cải thiện đáng kể hình ảnh thương hiệu của DoorDash, khiến công ty trở nên đáng tin cậy hơn trong mắt nhà đầu tư, khách hàng, đối tác và cả nguồn nhân lực tài năng.

Hạ tầng giao hàng vững mạnh

Hạ tầng giao hàng của DoorDash dựa vào mạng lưới các nhà thầu độc lập được gọi là Dashers. Các Dashers kiếm thu nhập bằng cách đến lấy đơn từ các nhà bán hàng rồi giao cho khách hàng, với khoản thu nhập gồm lương cơ bản, tiền khuyến khích và tiền tip. Tính đến cuối năm 2022, DoorDash có hơn 6 triệu Dasher tại những thị trường mà công ty hoạt động, và tổng thu nhập mà nhóm này kiếm được vượt quá 13 tỷ USD.

Việc sử dụng các nhà thầu độc lập cho phép DoorDash dễ dàng mở rộng năng lực logistics mà không phải gánh chi phí vận hành và đầu tư vốn quá nặng. Công ty cũng không cần tuyển dụng, thuê và quản lý một lực lượng lớn nhân viên toàn thời gian. Hơn nữa, mô hình này giúp công ty linh hoạt và nhanh nhạy hơn, có thể thích ứng nhanh với các điều kiện kinh tế thay đổi và các chiến lược kinh doanh mới.

Mạng lưới đối tác nhà hàng và nhà bán hàng tiếp tục mở rộng

Dù thường được biết đến như một đơn vị cung cấp dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến, DoorDash liên tục nhấn mạnh rằng họ là một công ty công nghệ cung cấp các giải pháp logistics.

Theo công ty, đồ ăn chỉ là bước đi đầu tiên tự nhiên để đạt tới mục tiêu trở thành đơn vị logistics chặng cuối cho mọi nhu cầu. Vì vậy, công ty tiếp tục mở rộng mạng lưới đối tác nhà hàng địa phương và toàn quốc vốn đã rất lớn của mình; đến năm 2021, con số này đã đạt 390.000 đối tác. Con số đó lớn gấp 6 lần so với 59.000 đối tác mà họ có vào năm 2017. 

Ngay trong riêng mảng thực phẩm, công ty cũng tiếp tục mở rộng phạm vi. Năm 2021, DoorDash ra mắt dịch vụ giao hàng toàn quốc tại Mỹ, cho phép khách hàng đặt món từ các nhà hàng hàng đầu cả nước, bao gồm Milk Bar, Carbone, Levain Bakery, Carlo’s Bakeshop và Katz’s Deli. 

Ngoài thực phẩm, DoorDash còn mở thêm nhiều nhóm dịch vụ giao hàng khác. Năm 2020, công ty giới thiệu dịch vụ giao hàng tạp hóa, cạnh tranh trực tiếp với các giải pháp hiện có như Amazon và Instacart. Công ty cũng ra mắt DashMart, một cửa hàng tiện lợi trực tuyến do chính DoorDash sở hữu, vận hành và tuyển chọn sản phẩm, trưng bày các mặt hàng thiết yếu trong gia đình và nhiều sản phẩm bán lẻ khác từ cả doanh nghiệp nhỏ lẫn lớn.

Cũng trong năm đó, công ty thông báo rằng khách hàng có thể bắt đầu dùng nền tảng của họ để đặt mua thuốc không kê đơn, thuốc kê đơn và các sản phẩm làm đẹp; giai đoạn đầu được triển khai nhờ quan hệ hợp tác với Walgreens. Năm 2021, công ty tiếp tục mở rộng sang đồ uống có cồn và cả đồ dùng cho thú cưng.

Danh mục các thương vụ mua lại 

DoorDash đã thực hiện nhiều thương vụ mua lại mang tính chiến lược, giúp công ty tiếp tục khám phá các giá trị mới cho khách hàng và đối tác bán hàng ngoài phạm vi giao đồ ăn, đồng thời mở rộng sang các thị trường mới. Các thương vụ bao gồm:

• Wolt Enterprises Oy – Dịch vụ giao đồ ăn được thành lập tại Phần Lan, hiện diện tại 23 quốc gia, chủ yếu ở châu Âu; được mua lại vào tháng 11 năm 2019 bằng thương vụ cổ phiếu trị giá 7 tỷ euro nhằm thúc đẩy phát triển sản phẩm và mở rộng quy mô tại các thị trường quốc tế.
• Bbot – Nhà cung cấp giải pháp đặt hàng được mua lại vào tháng 3 năm 2022 để cung cấp thêm các giải pháp giúp các nhà bán hàng đối tác cải thiện cả kênh trực tuyến và tại cửa hàng.
• Chowbotics – Công ty robot nổi tiếng với robot làm salad, được mua lại vào tháng 2 năm 2021 nhằm khám phá những dịch vụ mới giúp các nhà bán hàng đối tác phát triển kinh doanh.
• Scotty Labs – Startup trong lĩnh vực di chuyển, tập trung vào xe tự lái và xe điều khiển từ xa, được mua lại vào tháng 8 năm 2019 để khám phá các giải pháp giao hàng thế hệ mới.
• Caviar – Dịch vụ giao đồ ăn tập trung vào các nhà hàng cao cấp, vốn thường không tự giao hàng, được mua từ Square, Inc. vào tháng 8 năm 2019 với giá 410 triệu USD nhằm mở rộng các phân khúc nhà hàng mà DoorDash phục vụ.

Khác biệt giá trị và năng lực đổi mới

DoorDash liên tục thực hiện các hoạt động nghiên cứu và phát triển nhằm mang lại nhiều giá trị hơn cho người dùng và các nhà bán hàng đối tác. Công ty chưa bao giờ ngại tận dụng các công nghệ mang tính đột phá để đưa ra những giải pháp mới cho thị trường.

Chẳng hạn, công ty liên tục cập nhật website và ứng dụng di động để bảo đảm khách hàng có trải nghiệm đặt món trực tuyến tốt nhất và thuận tiện nhất. Giao diện thân thiện với người dùng giúp khách hàng ở nhiều độ tuổi khác nhau dễ dàng sử dụng ứng dụng và tìm được thứ mình cần.

 DoorDash cũng tận dụng tối đa dữ liệu tích lũy từ hành vi tiêu dùng của người dùng cùng với nhiều kỹ thuật trí tuệ nhân tạo và học máy để tối ưu hiệu quả vận hành, từ đó rút ngắn thời gian giao hàng, tăng thu nhập cho Dashers và tăng doanh thu cho các nhà bán hàng.[16] Ví dụ, công ty sử dụng các thuật toán này trên nhiều loại dữ liệu nội bộ và bên ngoài, như thời gian chuẩn bị món ăn, vị trí khách hàng và tình hình giao thông hiện tại, để xác định tuyến giao hàng tối ưu cho Dashers.

Tuy nhiên, đổi mới của công ty không chỉ giới hạn ở các giải pháp dựa trên công nghệ. Công ty còn khám phá những dịch vụ mang tính hỗ trợ trực tiếp hơn để giúp các đối tác bán hàng phát triển.

Một ví dụ là việc công ty đưa mô hình bếp ma vào nền tảng giao hàng từ năm 2019. Trong mô hình bếp ma, các nhà hàng có thể thuê từng không gian bếp riêng và tự quản lý. Những bếp này không có mặt tiền bán hàng trực tiếp, mà chỉ nhận đơn đến lấy hoặc giao hàng thông qua ứng dụng hoặc website của công ty.

Với mô hình bếp ma, DoorDash giúp các nhà hàng mở rộng sự hiện diện sang khu vực mới và giảm chi phí vận hành, đặc biệt với những đơn vị mới bắt đầu kinh doanh. Về phía công ty, điều này đồng nghĩa với mối quan hệ sâu hơn với các đối tác bán hàng và doanh thu lớn hơn trong dài hạn.

Phân tích chi tiết điểm yếu trong SWOT DoorDash

Phụ thuộc vào lao động tự do (gig workers)

Mặc dù DoorDash được hưởng lợi từ tính linh hoạt và khả năng mở rộng khi sử dụng lao động trong nền kinh tế gig làm Dashers, cách tiếp cận này cũng có những bất lợi đáng kể. 

Một mối lo lớn là công ty thiếu khả năng kiểm soát và duy trì sự đồng đều về chất lượng dịch vụ. Vì là nhà thầu độc lập, các Dashers không bị ràng buộc bởi cùng một hệ thống quy tắc và tiêu chuẩn như nhân viên nội bộ, điều này có thể dẫn đến sự khác nhau trong chất lượng dịch vụ mà họ cung cấp. Sự thiếu ổn định này có thể làm khách hàng không hài lòng, từ đó ảnh hưởng đến danh tiếng của DoorDash.

Một vấn đề khác là tỷ lệ nghỉ việc cao trong nhóm lao động gig, điều này có thể làm tăng chi phí tuyển mới và đào tạo, đồng thời làm mất đi kiến thức tích lũy và kinh nghiệm thực tế. Ngoài ra, DoorDash còn có nguy cơ mất Dashers vào tay các đối thủ hoặc các nền tảng gig khác nếu những nơi đó đưa ra ưu đãi hoặc quyền lợi hấp dẫn hơn. 

Hơn nữa, việc chỉ dựa vào lao động gig có thể dẫn đến sự kém hiệu quả và khó khăn trong vận hành, đặc biệt ở những giai đoạn nhu cầu tăng mạnh. Sự chậm trễ và suy giảm chất lượng dịch vụ có thể trở nên khó tránh khỏi nếu không có đủ Dasher ở một khu vực nhất định, nhất là khi DoorDash không có một lực lượng lao động nội bộ để hỗ trợ thêm.

Chưa có khả năng sinh lời ổn định

Nguồn: The Wall Street Journal

Dù đang giữ vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực giao đồ ăn trực tuyến, DoorDash vẫn liên tục không tạo ra lợi nhuận trong 5 năm qua. Năm 2022, công ty báo lỗ tới 1,35 tỷ USD, gần gấp 3 lần mức lỗ 468 triệu USD của năm trước đó.

Việc chưa có lợi nhuận này phần lớn bắt nguồn từ chính mô hình kinh doanh của công ty. DoorDash hoạt động trong một ngành có biên lợi nhuận thấp, trong đó phần lớn doanh thu phải dành cho các chi phí quản lý đơn hàng như phí xử lý thanh toán, chi phí xử lý đơn bị hủy, chi phí bảo hiểm và nhiều khoản khác.

Ngoài ra, DoorDash còn phải gánh nhiều chi phí để duy trì nền tảng của mình, bao gồm hỗ trợ và hướng dẫn tham gia cho 3 nhóm khách hàng chính: người tiêu dùng, nhà bán hàng và Dashers.

Để xử lý các thách thức này và cải thiện khả năng sinh lời, DoorDash cần tập trung nâng cao hiệu quả vận hành và tìm ra những nguồn doanh thu mới có biên lợi nhuận cao hơn. Nếu không làm được điều này, công ty có thể tiếp tục thua lỗ và điều đó có thể đe dọa đến khả năng tồn tại lâu dài.

Phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Hoa Kỳ

Mặc dù đang hoạt động tại nhiều quốc gia khác như Canada, Đức, Nhật Bản, Úc và New Zealand, nguồn doanh thu chính của DoorDash vẫn phụ thuộc nặng vào thị trường Hoa Kỳ. Trong lịch sử, thị trường Mỹ chiếm hơn 99% tổng doanh thu của công ty, khiến DoorDash rất dễ bị ảnh hưởng nếu có biến động bất lợi về điều kiện kinh tế, cục diện cạnh tranh hoặc hành vi tiêu dùng tại quốc gia này

Năm 2022, mảng quốc tế của DoorDash có tăng trưởng sau khi mua lại Wolt, giúp công ty tiếp cận thêm 21 quốc gia. Tuy vậy, tỷ trọng doanh thu quốc tế cũng chỉ tăng lên 5%, cho thấy DoorDash vẫn đối mặt với rủi ro do quá phụ thuộc vào thị trường Mỹ. 

Để giảm rủi ro và bảo đảm thành công trong tương lai, DoorDash cần chuyển trọng tâm sang khai thác tiềm năng của các thị trường khác mà công ty hiện đã có thể tiếp cận. Công ty phải xây dựng và triển khai các chiến lược phù hợp với nhu cầu riêng của từng thị trường để thúc đẩy tăng trưởng và gia tăng doanh thu. Cách làm này sẽ giúp DoorDash giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường chính và từng bước trở thành một người chơi toàn cầu trong ngành giao đồ ăn.

Phân tích chi tiết cơ hội trong SWOT DoorDash

Mở rộng sang các thị trường đang tăng trưởng nhanh

Nguồn: Statista

DoorDash, bao gồm cả phần mở rộng thông qua thương vụ Wolt, hiện vẫn tập trung rất nhiều vào các thị trường Bắc Mỹ và châu Âu. Dù công ty vẫn chưa khai thác hết tiềm năng của các thị trường này, vẫn còn nhiều thị trường mới nổi trong lĩnh vực giao đồ ăn trực tuyến mà DoorDash có thể cân nhắc đầu tư.

Theo Statista, thị trường giao đồ ăn trực tuyến được dự báo sẽ tăng từ 770 tỷ USD năm 2022 lên 1,45 nghìn tỷ USD vào năm 2027. Trong một nghiên cứu khác, The Brainy Insights ước tính rằng 45% tổng quy mô thị trường năm 2022 đến từ khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Hơn nữa, khu vực này được kỳ vọng sẽ còn tăng nhanh hơn nữa, vượt tốc độ tăng trưởng chung của thế giới đến năm 2030. 

Tuy nhiên, việc thâm nhập các quốc gia trong khu vực này có thể là một thách thức, vì một số đối thủ khu vực đã nắm giữ thị phần đáng kể, như Grab Food, Foodpanda, Deliveroo và Zomato. Vì vậy, DoorDash có thể xem xét khả năng mua lại một doanh nghiệp đã có chỗ đứng tại nhiều quốc gia, tương tự như thương vụ Wolt để mở rộng ở châu Âu, nhằm nhanh chóng xây dựng nền tảng hiện diện tại khu vực này.

Xây dựng dịch vụ “trợ lý giao nhận ảo”

Khi DoorDash mở rộng các nhóm dịch vụ giao hàng, công ty có thể cân nhắc cung cấp các chuyến giao kết hợp cho khách hàng, còn gọi là dịch vụ “trợ lý giao nhận ảo”. Tính năng này sẽ cho phép người giao hàng gộp nhiều đơn trong một chuyến đi, giúp tăng hiệu quả vận hành cho công ty và mở ra cơ hội mở rộng sang những dịch vụ logistics khác.

Một cách áp dụng là cho phép khách hàng yêu cầu người giao hàng thực hiện những việc đơn giản ngoài việc giao đồ ăn, như lấy quần áo giặt ủi hoặc mua đồ ở các cửa hàng địa phương.

Điều này sẽ giúp mức độ hài lòng của khách hàng tăng lên, vì họ không còn phải chuyển qua lại giữa nhiều ứng dụng để giải quyết các nhu cầu khác nhau. Với Dashers, đây có thể là nguồn thu nhập bổ sung; còn với DoorDash, nó có thể góp phần đưa công ty tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành nền tảng logistics cho mọi nhu cầu, đồng thời tạo thêm nguồn doanh thu mới. 

Một cách triển khai khác của dịch vụ “trợ lý giao nhận ảo” là gom các đơn hàng từ cùng một địa điểm và giao cho một người giao hàng duy nhất. DoorDash có thể đưa ra mức phí giao hàng thấp hơn cho từng khách trong nhóm đó để bù lại thời gian chờ đơn có thể lâu hơn một chút. 

Cách làm này sẽ giúp Dashers phục vụ được nhiều đơn hơn trong thời gian ngắn hơn, từ đó tăng thu nhập cho họ. Đồng thời, DoorDash cũng có thể cải thiện mạnh hiệu quả vận hành, phục vụ được nhiều khách hàng hơn, đặc biệt trong các thời điểm cao điểm, và nâng biên lợi nhuận trong dài hạn.

Mở rộng mô hình bếp ma

Nguồn: Market Research Future

Kể từ khi ra mắt bếp ma mang tên DoorDash Kitchens tại Redwood City, California vào năm 2019, đến năm 2023 công ty mới chỉ bổ sung thêm 2 cơ sở nữa: một ở San Jose, California và một ở Brooklyn, New York. 

Công ty có thể cân nhắc mở thêm nhiều cơ sở hơn, đặc biệt tại những khu vực xa các vùng đô thị hóa. Điều này sẽ giúp các đối tác đã có tên tuổi tiếp cận được thị trường mới và thử nghiệm các ý tưởng món ăn mới, đồng thời giúp các doanh nhân bắt đầu kinh doanh thực phẩm với chi phí thấp hơn rất nhiều. 

Với DoorDash, điều này đồng nghĩa với việc công ty có thể nắm bắt phần của mình trong thị trường bếp ma đang tăng trưởng nhanh, được ước tính sẽ đạt 115,2 tỷ USD trên toàn cầu.[22] Hơn nữa, bằng cách xây dựng các bếp ma tại những khu vực mà mình hoạt động, DoorDash có thể tạo sự gắn kết gần hơn với cộng đồng địa phương, nhà bán hàng và khách hàng, từ đó nâng cao mức độ hài lòng và khả năng giữ chân người dùng.

Ứng dụng robot vào vận hành

DoorDash đã rất mạnh tay trong việc sử dụng các công nghệ phát triển nhanh để nâng cao hiệu quả vận hành và mang lại giá trị tốt hơn. Bên cạnh việc dùng phân tích dữ liệu nâng cao và các thuật toán học máy, công ty cũng đã khám phá việc ứng dụng robot để hỗ trợ cho hoạt động hiện tại.

Năm 2017, công ty hợp tác với Starship Technologies và Marble Robot để thử nghiệm robot giao hàng của hai công ty này trong các môi trường giao hàng có kiểm soát. Năm 2019, DoorDash cũng hợp tác với Cruise để kiểm tra khả năng dùng xe tự lái giao đơn cho một số khách hàng nhất định tại San Francisco. 

Trong những năm gần đây, DoorDash càng đẩy mạnh hướng đi này sau khi mua lại Chowbotics và Scotty Labs, từ đó dẫn đến việc thành lập phòng thí nghiệm robot riêng. Công ty cũng đã nộp các bằng sáng chế riêng cho mô hình robot giao hàng và một trung tâm logistics vận hành bằng công nghệ tự động.

Nếu tiếp tục đầu tư vào sáng kiến này, hướng tới việc triển khai rộng rãi robot tự hành, drone và xe tự động trong hoạt động giao hàng, DoorDash có thể giảm đáng kể chi phí vận hành. Về lâu dài, điều này có thể dẫn đến biên lợi nhuận cao hơn, danh tiếng thị trường mạnh hơn và khả năng sinh lời bền vững.

Hợp tác độc quyền với các nhà bán hàng địa phương

DoorDash trước đây từng có các quan hệ hợp tác độc quyền với những chuỗi đồ ăn nổi tiếng như Wingstop, Wendy’s và The Cheesecake Factory. Tuy nhiên, khi thị trường giao đồ ăn trực tuyến phát triển, các chuỗi này nhận ra rằng họ cần hiện diện trên nhiều nền tảng khác nhau để phục vụ khách hàng tốt hơn, và vì thế các thỏa thuận độc quyền đó đã chấm dứt.

Dù mô hình độc quyền có thể không còn phù hợp với các chuỗi lớn, DoorDash vẫn có thể xem xét tái áp dụng mô hình này cho các nhà hàng địa phương được ưa chuộng trong từng cộng đồng. Công ty có thể đưa ra mức hoa hồng ưu đãi hơn và dịch vụ tiếp thị cao cấp để đổi lấy tính độc quyền. Đổi lại, công ty có thể thu hút thêm người dùng và tăng doanh thu, vì khách hàng sẽ sử dụng ứng dụng DoorDash để gọi món từ những nhà hàng chỉ có mặt trên nền tảng này.

Phân tích chi tiết thách thức trong SWOT DoorDash

Cạnh tranh gay gắt và khả năng ngành tiếp tục hợp nhất 

Là công ty dẫn đầu thị trường giao đồ ăn trực tuyến, DoorDash phải đối mặt với sự giám sát cao hơn và sức ép cạnh tranh mạnh hơn từ các doanh nghiệp khác trong ngành. Công ty đang hoạt động trong một không gian cạnh tranh rất quyết liệt, nơi mà các dịch vụ cốt lõi cung cấp cho người tiêu dùng gần như không có nhiều khác biệt. 

Kết hợp với việc người mua ngày càng có quyền mặc cả cao hơn, điều này làm biên lợi nhuận bị bào mòn thêm, vì các công ty trong ngành phải liên tục tung ra các chương trình khuyến mại làm tăng chi phí vận hành hoặc phải giảm giá để giữ sức cạnh tranh.

Vì vậy, các doanh nghiệp lớn đã chọn những hướng đi khác để giành lại thị phần. Một chiến lược quan trọng là hợp nhất thị trường, tức là các công ty lớn mua lại hoặc sáp nhập với các công ty khác để tăng lợi thế theo quy mô. Xu hướng này đã bắt đầu rõ ràng, với việc Uber mua Postmates và Just Eat Takeaway mua GrubHub.

Nếu xu hướng này tiếp diễn, nó có thể trở thành mối đe dọa đáng kể đối với DoorDash, vì công ty sẽ phải cạnh tranh với những đối thủ lớn hơn, nhiều nguồn lực hơn và có khả năng mở rộng mạnh hơn.

 Ngoài các doanh nghiệp lớn, DoorDash còn phải đối mặt với mối đe dọa mới từ những doanh nghiệp nhỏ hơn nhưng tập trung cao, như Slice trong mảng giao pizza và Hungry Panda trong mảng ẩm thực châu Á. Những công ty này có thể tận dụng sự tập trung chuyên biệt của mình để cung cấp dịch vụ phù hợp hơn cho cả người tiêu dùng lẫn nhà bán hàng. Điều đó có thể bao gồm các công cụ quản lý, dịch vụ tiếp thị, mức phí thấp hơn và quan hệ với nhà cung cấp dành cho nhà bán hàng, cũng như các dịch vụ cá nhân hóa cho người tiêu dùng.

Giám sát pháp lý ngày càng chặt chẽ

DoorDash đang tiếp tục đối mặt với sự giám sát pháp lý ngày càng tăng, cũng như các doanh nghiệp khác trong ngành, trên nhiều khía cạnh, đặc biệt là tại Hoa Kỳ.

Một trong những áp lực lớn nhất liên quan đến mức phí hoa hồng. Cơ quan quản lý tại một số thành phố, gồm New York, San Francisco, Las Vegas và Seattle, cho rằng mức phí hoa hồng 30% mà DoorDash thu là quá cao và gây hại cho các nhà hàng. Vì vậy, các cơ quan này đã áp trần phí hoa hồng.[24]

Để thích ứng với thay đổi này, DoorDash đã điều chỉnh mô hình định giá dành cho nhà bán hàng. Công ty đưa ra cấu trúc hợp tác theo tầng, cho phép nhà hàng chọn gói tương ứng với mức hoa hồng họ phải trả và các dịch vụ bổ sung họ sẽ nhận được.

Một vấn đề pháp lý khác là việc phân loại lại Dashers từ nhà thầu sang nhân viên toàn thời gian, những người sẽ đủ điều kiện nhận các quyền lợi như mức lương tối thiểu được bảo đảm, tiền làm thêm giờ, hoàn trả chi phí đi lại và bảo hiểm y tế. DoorDash đã từng phải chi trả khoản dàn xếp 100 triệu USD trong một vụ kiện liên quan đến vấn đề này.[25] Nếu xu hướng này tiếp diễn tại các thị trường mà DoorDash hoạt động, chi phí vận hành để duy trì mạng lưới giao hàng của công ty có thể tăng đáng kể.

Ngoài ra, khi DoorDash mở rộng sang nhiều nhóm dịch vụ giao hàng hơn, công ty cũng có thể trở thành mục tiêu của các cáo buộc chống độc quyền do sức mạnh thị trường ngày càng lớn. Vì vậy, DoorDash cần cẩn trọng trong chiến lược mở rộng và mua lại, đồng thời xử lý kịp thời những quan ngại mà cơ quan quản lý có thể đặt ra đối với các sáng kiến này.

Hành vi tiêu dùng quay trở lại như trước đại dịch

Thị trường giao đồ ăn trực tuyến đã tăng mạnh trong giai đoạn đại dịch COVID-19 khi khách hàng buộc phải ở nhà. Những ứng dụng giao hàng như DoorDash giúp khách vẫn có thể thưởng thức món ăn từ nhà hàng yêu thích trong khi tiếp tục ở nhà. Nó cũng giúp nhiều nhà hàng duy trì hoạt động dù không có khách đến trực tiếp.

Tuy nhiên, xu hướng này có thể sớm chững lại, hoặc thậm chí quay về mức trước đại dịch, khi khách hàng ngày càng di chuyển nhiều hơn và trở lại lối sống cũ. Vì vậy, DoorDash có thể chứng kiến nhu cầu sử dụng dịch vụ giảm đáng kể.

Công ty sẽ phải tìm ra những cách mới để khuyến khích khách hàng tiếp tục dùng ứng dụng để đặt món. Việc này có thể đến từ việc giới thiệu thêm dịch vụ mới, như tùy chọn tự đến lấy món mà công ty đã triển khai, hoặc bằng cách đưa ra nhiều ưu đãi hơn như giảm giá độc quyền và các chương trình khuyến mại khác.

Những chỉ trích về tác động môi trường của công ty

Tác động môi trường của các dịch vụ giao đồ ăn đang ngày càng được quan tâm, trong đó phát thải carbon là một trong những vấn đề lớn nhất. Một xe chở khách trung bình thải ra khoảng 4,6 tấn khí nhà kính mỗi năm.[26] Với 6 triệu Dasher, điều này có thể tương đương mức phát thải carbon lên tới 20 triệu tấn mỗi năm. Đây là một vấn đề môi trường đáng kể mà công ty cần giải quyết.

Một vấn đề lớn khác là việc sử dụng nhựa dùng một lần trong bao bì thực phẩm. Nhu cầu đối với đồ ăn mang đi tăng lên cùng với sự phát triển của các dịch vụ giao đồ ăn, kéo theo mức tiêu thụ nhựa dùng một lần cũng tăng theo.[27] Điều này góp phần đáng kể vào vấn đề rác thải môi trường trên toàn cầu. DoorDash cần khuyến khích các đối tác nhà hàng sử dụng các lựa chọn bao bì bền vững hơn để góp phần giảm vấn đề này. 

Những thông tin tiêu cực về tác động môi trường của DoorDash có thể làm tổn hại mạnh đến danh tiếng của công ty trên thị trường. Vì vậy, công ty cần tìm cách bù đắp lượng phát thải carbon và triển khai các hoạt động thân thiện hơn với môi trường. Bằng cách thể hiện cam kết với tính bền vững, DoorDash có thể thu hút những khách hàng coi trọng trách nhiệm môi trường và tạo sự khác biệt so với các đối thủ trong ngành giao đồ ăn.

Tóm tắt

DoorDash là một trong những nhà cung cấp dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến lớn nhất, đặc biệt tại Hoa Kỳ, và vẫn tiếp tục là lựa chọn được nhiều người tiêu dùng ưu tiên tại những thị trường mà công ty hoạt động. Công ty có danh tiếng và độ nhận diện thương hiệu mạnh, được thúc đẩy bởi các chiến dịch tiếp thị thành công, khả năng thực hiện đúng cam kết với khách hàng, cũng như sự sẵn sàng tạo ra tác động tích cực cho xã hội.

DoorDash cũng sở hữu nguồn lực dồi dào, được củng cố nhờ đợt IPO thành công và danh mục các thương vụ mua lại, và công ty dùng những nguồn lực đó để đầu tư mạnh vào việc tạo ra giá trị khác biệt và thúc đẩy đổi mới. Công ty cũng duy trì mối quan hệ đối tác mạnh mẽ với số lượng lớn các nhà hàng tại những thị trường mình phục vụ, cũng như với lực lượng lao động gig đóng vai trò đội ngũ giao hàng. 

Tuy nhiên, công ty vẫn còn một số thách thức cần giải quyết để bảo đảm tăng trưởng liên tục. Những thách thức đó gồm: phụ thuộc nhiều vào lao động gig; chưa có khả năng sinh lời ổn định; và phụ thuộc quá lớn vào thị trường Hoa Kỳ.

Bên cạnh đó, DoorDash cũng có những hướng đi mới cho thành công trong tương lai mà công ty có thể khai thác. Những hướng đi này bao gồm mở rộng sang các thị trường còn chưa phát triển mạnh; xây dựng dịch vụ “trợ lý giao nhận ảo” kết hợp giao đồ ăn với các dịch vụ giao nhận khác; mở rộng mô hình bếp ma để tạo thêm quan hệ đối tác với nhà hàng; áp dụng robot để thử nghiệm các phương thức giao hàng mới; và xây dựng các quan hệ hợp tác độc quyền với nhà bán hàng.

Trong khi theo đuổi những cơ hội tăng trưởng này, DoorDash cũng cần chú ý tới môi trường bên ngoài có thể tạo ra những mối đe dọa đối với hoạt động của mình.

Ví dụ, các doanh nghiệp lớn đã có vị thế có thể tiếp tục triển khai những chiến lược cạnh tranh quyết liệt trên thị trường, điều này có thể dẫn tới xu hướng hợp nhất ngành. Các doanh nghiệp ngách cũng đang bắt đầu xuất hiện, tận dụng mô hình kinh doanh hiện có nhưng tạo khác biệt rõ hơn theo hướng tập trung chuyên sâu. Ngoài ra, hành vi tiêu dùng cũng có thể quay trở về trạng thái trước đại dịch, làm giảm nhu cầu đối với dịch vụ giao đồ ăn.

Công ty cũng phải có những hành động phù hợp để giải quyết áp lực pháp lý ngày càng lớn từ nhiều phía, cũng như những chỉ trích ngày càng tăng đối với mô hình giao hàng trực tuyến vì tác động tiêu cực tiềm tàng của nó tới môi trường về lâu dài.

Bài phân tích SWOT DoorDash trên đã phác họa rõ nét bức tranh chiến lược của doanh nghiệp trong kỷ nguyên số. Hy vọng những phân tích từ Starttrain đã giúp bạn có thêm tư duy đa chiều về cách một “ông lớn” tối ưu hóa vận hành và kiểm soát rủi ro. Đừng quên theo dõi các bài viết tiếp theo của chúng tôi để cập nhật những kiến thức chuyên sâu về quản trị và phân tích dữ liệu kinh doanh hiện đại.