Lương gross, net là gì? Cách tính lương gross sang net 2026

Trong quá trình đi làm, không ít người lao động cảm thấy bối rối khi mức lương ghi trong hợp đồng khác với số tiền thực nhận hàng tháng. Đây chính là lý do vì sao việc tính lương gross sang net trở thành mối quan tâm lớn của cả người lao động lẫn doanh nghiệp. Trong bài viết dưới đây, Starttrain sẽ giúp bạn làm rõ toàn bộ các khái niệm, công thức và lưu ý quan trọng khi tính lương gross sang net theo quy định mới nhất.

Lương gross là gì?

Trước khi tìm hiểu cách tính lương gross sang net, chúng ta cần nắm rõ bản chất của lương gross là gì và vì sao con số này thường xuất hiện trong hợp đồng lao động.

Lương gross có thể hiểu là tổng thu nhập danh nghĩa mà người lao động được doanh nghiệp thỏa thuận chi trả hàng tháng. Khoản tiền này không chỉ bao gồm lương cơ bản, mà còn cộng dồn tất cả các khoản liên quan đến thu nhập, như phụ cấp, trợ cấp, hoa hồng hay các khoản bổ sung khác (nếu có).

Điểm quan trọng cần lưu ý là lương gross chưa phải số tiền thực nhận. Từ mức lương này, người lao động sẽ phải trích nộp các khoản bắt buộc theo quy định pháp luật, bao gồm:

Bảo hiểm xã hội (BHXH)
Bảo hiểm y tế (BHYT)
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)
Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) nếu đủ điều kiện chịu thuế

Chính vì vậy, lương gross thường được xem là mức lương “trên giấy tờ”, được ghi rõ trong hợp đồng lao động hoặc trong quá trình thương lượng lương giữa người lao động và doanh nghiệp. Hiểu đúng về lương gross sẽ giúp bạn dễ dàng so sánh, đánh giá thu nhập và tránh nhầm lẫn khi chuyển sang bước tính lương net thực nhận.

Để quản lý hiệu quả các nguồn thu nhập này, các chuyên gia nhân sự thường sử dụng Power BI để xây dựng các báo cáo trực quan về quỹ lương.

Lương net là gì?

Để có thể tính lương gross sang net một cách chính xác, thì người lao động cần hiểu rõ khái niệm lương net là gì và ý nghĩa thực sự của con số này.

Lương net, còn được gọi là lương ròng hoặc lương thực nhận, là số tiền người lao động thực sự nhận được hàng tháng từ doanh nghiệp sau khi đã trừ toàn bộ các khoản nghĩa vụ bắt buộc theo quy định pháp luật. Những khoản khấu trừ này bao gồm thuế thu nhập cá nhân và các loại bảo hiểm bắt buộc mà người lao động phải tham gia.

Nói cách khác, lương net chính là con số “cầm về tay”, phản ánh đúng thu nhập cuối cùng của người lao động sau khi doanh nghiệp hoàn tất việc trích nộp bảo hiểm và thuế thay cho người lao động.

Một số đặc điểm nổi bật của lương net:

Là khoản tiền thực tế người lao động nhận được mỗi tháng.
Không còn bao gồm các chi phí khấu trừ về thuế và bảo hiểm.
Thể hiện rõ giá trị thu nhập cuối cùng theo đúng thỏa thuận sau khấu trừ giữa người lao động và người sử dụng lao động.

Trong các hệ thống HRIS,dữ liệu về lương net luôn được ưu tiên bảo mật và tính toán tự động để đảm bảo tính chính xác cho nhân viên.

Công thức tính lương gross sang net

Sau khi đã nắm rõ khái niệm lương gross và lương net, bước tiếp theo để tính lương gross sang net là áp dụng đúng công thức và hiểu rõ từng khoản khấu trừ phát sinh.

Lương net = Lương gross – (Các khoản bảo hiểm bắt buộc + Thuế thu nhập cá nhân)

Bảo hiểm bắt buộc người lao động phải đóng, với tổng mức đóng hiện nay là 10,5% trên tiền lương, bao gồm:

Bảo hiểm xã hội (BHXH): 8%
Bảo hiểm y tế (BHYT): 1,5%
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): 1%

Lưu ý: Mức đóng bảo hiểm thất nghiệp chịu ảnh hưởng trực tiếp từ mức lương tối thiểu vùng. Khu vực có mức lương tối thiểu cao thì số tiền đóng BHTN cũng sẽ cao hơn, vì vậy người lao động cần xác định đúng vùng áp dụng.

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) được tính dựa trên thu nhập chịu thuế sau khi đã loại trừ các khoản được miễn và giảm trừ theo quy định:

Thuế TNCN = (Tổng thu nhập – Các khoản được miễn – Giảm trừ gia cảnh) × Thuế suất

Bảo hiểm bắt buộc người lao động phải đóng hiện nay là 10,5% trên tiền lương. Đối với những người làm phân tích dữ liệu nhân sự, việc theo dõi tỷ lệ trích đóng này giúp dự báo chính xác chi phí nhân lực cho doanh nghiệp.

Biểu thuế lũy tiến từng phần theo quy định mới từ 01/01/2026

Kể từ ngày 01/01/2026, thuế thu nhập cá nhân được áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần gồm 5 bậc, căn cứ trên thu nhập tính thuế hàng tháng. Đây là một chỉ số quan trọng mà các HR Business Analyst cần cập nhật vào hệ thống quản trị dữ liệu của mình.

Thu nhập tính thuế hàng tháng	Thuế suất
Không quá 10 triệu đồng	5%
Trên 10 triệu đến 30 triệu đồng	10%
Trên 30 triệu đến 60 triệu đồng	20%
Trên 60 triệu đến 100 triệu đồng	30%
Trên 100 triệu đồng	35%

Tầm quan trọng của việc hiểu đúng cách tính lương gross sang net

Việc nắm rõ cách tính lương gross sang net không chỉ giúp người lao động tránh nhầm lẫn khi nhận lương mà còn đảm bảo hiểu đúng giá trị thu nhập của bản thân. Thay vì chỉ nhìn vào con số ghi trong hợp đồng, người lao động sẽ biết chính xác mức tiền thực nhận hàng tháng và các khoản nghĩa vụ cần thực hiện theo quy định.

Đặc biệt, đối với các cấp quản lý như CHRO, việc minh bạch trong cách tính lương là yếu tố then chốt để tăng Retention Rate (tỷ lệ giữ chân nhân viên) cho công ty.

Cụ thể, hiểu rõ cách tính lương gross sang net mang lại nhiều lợi ích thiết thực như:

Chủ động xác định thu nhập thực tế: Người lao động có thể tính toán chính xác số tiền nhận được sau khi đã trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân.
Theo kịp các thay đổi về chính sách: Việc thường xuyên cập nhật quy định mới về thuế và bảo hiểm giúp người lao động kiểm soát tốt hơn các khoản khấu trừ, tránh sai sót trong quá trình chi trả.
Hạn chế rủi ro pháp lý: Khi hiểu rõ nghĩa vụ tài chính của mình, người lao động có thể chủ động phối hợp thực hiện việc đóng thuế và bảo hiểm đúng quy định, từ đó giảm nguy cơ vi phạm hoặc bị xử phạt.

Những điểm cần ghi nhớ để tính lương gross sang net chính xác

Khi thực hiện tính lương gross sang net, bạn nên ghi nhớ các lưu ý sau để đảm bảo quyền lợi và tránh sai sót:

Nắm rõ các khoản khấu trừ bắt buộc: Bao gồm BHXH, BHYT, BHTN và thuế thu nhập cá nhân. Tỷ lệ trích nộp và ngưỡng tính thuế cần được cập nhật theo quy định mới nhất.
Phân biệt rõ khoản chịu thuế và khoản được miễn thuế: Một số khoản phụ cấp như ăn trưa, điện thoại, xăng xe… có thể không bị tính thuế nếu nằm trong mức cho phép, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến lương net.
Lưu ý yếu tố cá nhân khi tính lương: Số người phụ thuộc, khu vực làm việc, mức lương thỏa thuận hay chính sách nội bộ của doanh nghiệp đều tác động đến kết quả tính lương gross sang net.
Đảm bảo tính minh bạch trong cách tính: Người lao động nên được thông tin rõ ràng về các khoản trích nộp và công thức tính lương để dễ kiểm tra, đối chiếu và tránh tranh chấp.
Ưu tiên sử dụng công cụ hỗ trợ tính lương: Phần mềm hoặc công cụ tính lương tự động giúp giảm sai sót, tiết kiệm thời gian và đảm bảo tính chính xác, đặc biệt với doanh nghiệp có nhiều nhân sự.

Nên chọn lương gross hay lương net để đảm bảo quyền lợi?

Khi tìm hiểu về tính lương gross sang net, nhiều người lao động thường băn khoăn không biết nên nhận lương theo hình thức nào thì có lợi hơn. Thực tế, lương net là khoản tiền người lao động nhận được sau khi doanh nghiệp đã khấu trừ đầy đủ các khoản bảo hiểm và thuế thu nhập cá nhân. Trong khi đó, lương gross thể hiện tổng thu nhập trước khấu trừ, bao gồm cả các nghĩa vụ tài chính bắt buộc.

Nếu doanh nghiệp thực hiện đúng quy định pháp luật, đóng bảo hiểm và nộp thuế dựa trên mức lương thực tế, thì dù nhận lương gross hay lương net, quyền lợi của người lao động về cơ bản vẫn được đảm bảo tương đương. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở cách thể hiện thu nhập và mức độ chủ động trong việc theo dõi các khoản khấu trừ.

Ngược lại, trong trường hợp doanh nghiệp chi trả lương net nhưng khai báo mức lương thấp hơn so với thực tế để giảm nghĩa vụ thuế và bảo hiểm, người lao động có thể chịu thiệt thòi về lâu dài. Các quyền lợi liên quan đến bảo hiểm xã hội, trợ cấp hay chế độ khi xảy ra rủi ro sẽ bị ảnh hưởng do mức đóng không phản ánh đúng thu nhập thật.

Vì vậy, xét trên khía cạnh bảo vệ quyền lợi, nhận lương gross thường được xem là lựa chọn an toàn hơn. Hình thức này giúp các khoản bảo hiểm và thuế được tính dựa trên đúng mức thu nhập, hạn chế các vấn đề phát sinh giữa người lao động và doanh nghiệp. Dù vậy, người nhận lương gross cũng cần chủ động hơn trong việc theo dõi, tính toán các khoản khấu trừ khi thực hiện tính lương gross sang net.

Bạn có thể áp dụng cách tính lương gross sang net (hoặc ngược lại) mà Starttrain vừa giới thiệu trong bài viết để chủ động so sánh và lựa chọn mức thu nhập phù hợp với nhu cầu và kỳ vọng của bản thân.

LỜI KẾT

Hiểu đúng cách tính lương gross sang net sẽ giúp bạn chủ động kiểm soát thu nhập và đảm bảo quyền lợi lâu dài. Để nâng cao năng lực trong mảng tiền lương và quản trị, bạn có thể tìm hiểu thêm về khóa học Business Intelligence HR Analytics tại Starttrain để làm chủ dữ liệu nhân sự một cách chuyên nghiệp nhất.